Egotrip

Het schrijven van deze blog heb ik om verschillende redenen uitgesteld, maar mijn voornaamste argument was “in het kader van zelfzorg, parkeer ik deze blog voor later”. Ik dacht wel te snappen wat dat is en dat ik daar zo maar even iets over zou schrijven. In welk kader ik nu toegeef dat dit niet het geval bleek, is mij nog niet helemaal duidelijk.

De afgelopen dagen heb ik geprobeerd zelfzorg te benaderen als iets dat eerst niet in mijn leven aanwezig was en toen opeens wel. Een ooievaar moment, met zelfzorg verpakt in mooi linnen. Ik ben op zoek gegaan naar het moment dat ik ben gaan zelfzorgen (opnemen als werkwoord in de nieuwe Van Dale?). Dit heeft tot een aantal plausibele opties geleid. Een kleine selectie: ik begon met zelfzorg toen ik overspannen raakte/ besefte dat ik voornamelijk bezig was met de wereld om mij heen/dagelijks in mijn dagboek begon te schrijven/boeken anders begon te lezen. De gemene deler in het verhaal bleek ik zelf te zijn. Overigens wekte dit tegelijkertijd een licht kokhals reflex op, want ik wil niet vervallen in een “en nu is het eens tijd voor MIJ” mentaliteit waarmee ik ongenuanceerd over alles en iedereen heen kan banjeren.

Ik schrik van het grote gevoel van eigenaarschap dat ik had ontwikkeld. Voor alles. Mijn verantwoordelijkheidgevoel scheen veel verder te reiken dan ik besefte. Een vriend die alleen thuis zit op zaterdagavond? Als ik iets beter had gepland, had dat niet gehoeven. Verspilling van drinkbaar water? Als ik maar minder vlees at!* Ouders die mij niet om hulp vragen? Als ik mij beschikbaarder had opgesteld, hadden ze gebeld. Iemand heeft ergens honger? Hoe durf ik mijn bord niet leeg te eten! Het hoefden geen grote zaken te zijn, maar als het even kon, wikkelde ik mij in een deken van schuldgevoel en legde ik mijn hoofd op een hard kussen verantwoordelijkheid.

Dit bleek een groot probleem, want ik was overal verantwoordelijk voor, maar had ondertussen nergens écht controle over. Een gegarandeerde neerwaartse spiraal, waar onder andere schuldgevoel en een slecht slaappatroon onderdelen van werden. Mijn controledrang manifesteerde zich op verschillende manieren en kwam twee jaar geleden tot een dieptepunt. Toen het kaartenhuis instortte, was er tijd en ruimte om opnieuw te beginnen.

Een, mij dierbaar lid van de familie nam juist toen (gelukkig) geen blad voor de mond. “Lieverd, begrijp mij niet verkeerd. Ik houd ontzettend veel van je, maar hoe belangrijk denk jij dat je bent?” Enigszins beduusd nam ik die uitspraak in mij op. Uit haar mond klonk het niet als een persoonlijke aanval, maar ik wist ook totaal niet wat ik ermee moest. Op het moment dat zij dat uitsprak voelde ik een grote leegte, want wie was ik als ik niet overal mijn zelfbedachte invloed op kon uitoefenen?

Veel gesprekken, (dag-)boeken en stilte uren later is die leegte aan het veranderen in een vrijheid. Nu ik mijzelf niet meer in iedere situatie een belangrijke rol toe-eigen, komt schuldgevoel opeens minder vaak om de hoek kijken. Let wel, minder vaak, dit nare beestje heeft de gewoonte om af en toe toch nog je straatje in te wandelen. Wat helpt om mijn straatje schoon te houden, is het gevoel dat ik krijg door niet meer onder extreem verantwoordelijkheidsgevoel gebukt te gaan. Er ontstaat ruimte om te genieten van de dingen die ik wél doe en daar mijn energie in te steken.

Dit was niet per se  het beginpunt van zelfzorg, want ik geloof niet dat je zelfzorg kan zien als een aankoop die je leven makkelijker maakt. Het is er stiekem altijd al in verschillende vormen. Maar dit was wel het moment dat het voor mij veranderde van impliciete naar expliciete zelfzorg. Nu het eenmaal expliciet is, blijkt zelfzorg een hardnekkiger diertje. Maar deze houd ik wel.

*Als deze referentie vraagtekens oproept, is het hoog tijd om cowspiracy te kijken.