Buikgeluiden

#3: Of je negatief vermogen hebt.

John Keats verzon iets dat ik in een keer heb doorgeslikt: negative capability, negatief vermogen. Het gaat over de mate waarin je onzekerheden kunt verdragen. Of je mysterie en twijfel kunt laten bestaan zonder ze te dempen met feiten en logica. Keats vond onwetendheid een van de meest waardevolle ervaringen. Negatief vermogen is voor mij een levensvoorstel. Ik probeer het al een tijd in mijn leven als geheel te injecteren maar tot nu toe heeft het vooral effect op mijn leesgedrag.
Hoeveel onwetendheid kan je aan als lezer? En hoe lang? Wanneer stap je er uit? Hoeveel contact moet je voelen met personages, hun gedrag en denkpatronen om toegewijd te blijven?

Laatst mislukte een nieuwe verhouding dramatisch. Ik was enthousiast Nicole Krauss’ nieuwste boek Forest Dark in gerend maar halverwege stokte mijn tempo en vond ik mezelf terug op de laatste plek waar ik nog wel was. Ik heb het toen snel uitgemaakt met het boek maar ik hang er nog steeds, op die plek en vraag me af waarom het misging.
Niemand die op je let is vervelend, het tegenovergestelde ook. Ik probeerde ooit een roman waar ik na drie pagina’s uitgeblazen werd door te een teveel aan contact met personages, alsof ik binnen kwam op een feestje en alle genodigden zich tegelijkertijd aan me voorstelden.

 

Dit zijn momenten waarop zichtbaar wordt wat voor soort lezer je bent.
De monogame lezer gaat een afspraak aan met een boek tegelijk en blijft uit principe, ongeacht of er nog spanning is. Een boek openslaan is een boek uitlezen.
Anderen lezen boeken als een one night stand, als het niks is ga je gewoon weer weg en niet meer terug en dat is prima. Er zijn nog honderden andere boeken.

Ik zit er tussenin, lees altijd meerdere boeken tegelijk maar dat weten ze niet van elkaar. Meteen uitlezen hoeft niet. Al voel je van sommige boeken niets meer als je een tijdje niets laat horen, die werken alleen als overdosis. Boeken van Proust mag je bijvoorbeeld weer niet in een keer uitlezen, dat moet je gedoseerd innemen, zei iemand ooit tegen me.  

Uiteindelijk wil ik zoveel negatief vermogen opbouwen dat ik helemaal niets meer (zeker) hoef te weten. Zover ben ik nog niet. De Kuur van Emily Kocken, evenals Ben Okri’s The Age of Magic zijn boeken die perfect op mijn actuele negatief vermogen aansluiten. In deze boeken mag je weliswaar niet mee aan tafel waar alles gebeurt maar krijg je toch af en toe een betekenisvolle blik toegeworpen zodat je weet, je bent er nog.

Ook last van een buikgeluid? Mail dan naar simone@ademinn.nu